Technika wyważania

Nowoczesna technika wyważania kół

Wyważanie kół polega na kompensowaniu różnych sił działających na oponę i felgę poprzez mocowanie ciężarków. Niewyważenie wynika z niedoskonałości budowy felgi lub opony oraz z błędów współosi. Aby ograniczyć błąd współosi wyważanie kół odbywa się na różnego rodzaju stożkach zakładanych na oś wyważarki. Dokładność zamocowania koła w nowej wyważarce jest bardzo duża Na skutek tego błąd wyważania jest zredukowany poniżej 1 grama. W trakcie eksploatacji części mechaniczne wyważarki wycierają się powodując błędy wyważenia niemożliwe do skorygowania. Na tym etapie wyważarka traci możliwość wyważania kół. Zasada ta dotyczy wszystkich wyważarek.
Źle wyważone koło nie tylko zmniejsza komfort jazdy, lecz przede wszystkim przyśpiesza zużycie opon i elementów zawieszenia pojazdu oraz innych podzespołów wrażliwych na wibracje.

Koło samochodowe to walec, przez który przechodzą dwie osie – pozioma i pionowa – oraz siły działające na zewnątrz tego walca. Punkt przecięcia osi nazywamy punktem grawitacji. Odchyłki od punktu grawitacji pionowej nazywamy drganiami statycznymi, natomiast działające siły A, A’, B, B’ na punkt grawitacji nazywamy drganiami dynamicznymi. Żeby wyważyć koło należy ograniczyć powstające siły. Ograniczając siłę A, A’ automatycznie wpływamy na działającą siłę B, B’. W przypadku kół o średnicy felgi 12-13 cali oddziaływanie wspomnianych sił jest stosunkowo niewielkie. Ale im koło jest większe i szersze, tym ich wpływ na tworzącą się oś jest proporcjonalnie większy, przesuwając punkt grawitacji. Dlatego nie uwzględnianie pod uwagę powiązania tych sił i nabijanie dwóch ciężarków jednocześnie po dwóch stronach felgi jest błędem, często zresztą popełnianym przez operatorów.

Błędy wyważania mogą wynikać z zastosowania wadliwego stożka lub otworu mocującego koło w wyważarce. Podobnie dzieje się gdy felga albo otwór centrujący są uszkodzone mechanicznie. To powoduje, że punkt grawitacji ulega przesunięciu. Do częściej pojawiających się błędów należy zaliczyć błąd współosiowy. Koło raz założone na wyważarkę musi być wyważone całkowicie. Zdejmowanie i ponowne zakładanie może zmienić parametry, gdyż mamy do czynienia już z nową osią poziomą i przesunięciem się punktu grawitacji. Wtedy błąd pomiaru może się wahać pomiędzy 10 a 15 g w zależności od wymiaru koła (koła do aut osobowych i dostawczych) oraz około 50 g do samochodów ciężarowych.

Większość nowoczesnych wyważarek posiada program OPTYMALIZACJI. Program ten pozwala dobrać najkorzystniejsze położenie opony wobec felgi. W przypadku konieczności zastosowania ciężarka o masie powyżej 50 g należy przeprowadzić proces optymalizacji. Optymalizacja pozwoli nam na zmniejszenie szumów tarcia i zmniejszenie wartości ciężarków do wyważania.

Nowoczesna technologia produkcji felg ze stopów lekkich pozwala na stosowanie różnych technik wyważania kół i stosowanie rozmaitych ciężarków, klejonych lub nabijanych. Technika wyważarek komputerowych ułatwia stosowanie różnych przekrojów felg oraz różnych sposobów zakładania ciężarków, a także rozbijania niedowagi w celu ukrycia ciężarków za „ramionami” felgi. Istnieją precyzyjne metody wskazania miejsc przyklejenia ciężarków na płaszczyźnie felgi i nie musi być to koniecznie wskazanie laserowe.
Nadal decydującym elementem o jakości wyważenia są czujniki piezoelektryczne oraz precyzja z jaką wykonano mechaniczne elementy układu pomiarowego. Nic lepszego nie wymyślono. Niektóre firmy reklamują tzw. wyważarki laserowe. Jednak laser nie jest narzędziem wyważającym, a jedynie wskazującym miejsce przyklejenia ciężarka i to tylko przy felgach ze stopów lekkich. Wiele firm produkuje od dawna wyważarki bez lasera wykonujące podobne czynności. Wykorzystanie lasera podyktowanie jest bardziej względami marketingowymi, niż prawdziwą potrzebą jego stosowania. Nie dajmy się więc nabierać na chwyty reklamowe typu: „Laserowe wyważanie kół”, które ma wskazywać, że wykonana usługa na takiej wyważarce będzie dokładniejsza i lepsza.

W przypadku wyważarek do kół ciężarowych przewoźnicy poprzestają zazwyczaj na wyważaniu kół napędowych. Według specjalistów należałoby to stosować w odniesieniu do wszystkich kół. I powinno się tę czynność wykonywać z nie mniejszą precyzją, niż w przypadku aut osobowych czy motocykli.
Wyważarki dojazdowe, tzw. finish balancers, stosuje się po wstępnym wyważeniu na klasycznej maszynie, głównie w samochodach sportowych. Producenci wyważarek dążą do uzyskania warunków oporu tak jak przy poruszaniu się na jezdni, zwiększa się prędkość wyważania. Przy okazji robi się innego rodzaju badania: jakości opony, krzywizny, centryczności, gwałtownych hamowań, pęknięć drucianego oplotu. Istotną wadą tego rodzaju wyważarek jest niska trwałość związana z dużymi obciążającymi układ pomiarowy w trakcie wykonywania testu Większość ofert znanych europejskich i światowych producentów charakteryzuje się podobnymi parametrami. Jednak bardzo ważną sprawą jest sama technika wyważania, jakość ciężarków, błędy popełniane przez operatora oraz sposób ustawienia wyważarki. Te na pozór banalne fakty mają kardynalny wpływ na jakość wykonanej usługi. Stąd należy położyć nacisk na staranność wykonania wyważenia, na szkolenie ludzi wykonujących tę czynność.

Komentarze są wyłączone.